Hemp for Victory: jak USA wróciły do konopi w czasie II wojny światowej

„Hemp for Victory” to krótki film propagandowy Departamentu Rolnictwa USA z 1942 roku. Zachęcał amerykańskich rolników do uprawy konopi na potrzeby armii, choć zaledwie pięć lat wcześniej konopie objęto w USA praktycznie zaporowym podatkiem. Powód był prosty: po ataku na Pearl Harbor Japonia odcięła Stanom dostawy włókna z Azji.
W skrócie
– Film USDA z 1942 r., trwający ok. 14 minut, dziś w domenie publicznej.
– Japonia odcięła dostawy włókna manila (abaka) z Filipin i juty z Azji.
– Konopie były potrzebne na liny, sznurek, płótno i mundury.
– Po wojnie program zwinięto, a uprawy szybko zniknęły.
Dlaczego konopie stały się nagle potrzebne?
Marynarka wojenna i armia potrzebowały ogromnych ilości lin, cum, sznurka i płótna. Najlepszym włóknem do lin morskich była wtedy manila z Filipin, a juta i inne włókna pochodziły z Azji. Po zajęciu Filipin przez Japonię w 1942 roku dostawy ustały z dnia na dzień.
Konopie rosły w USA wcześniej, zwłaszcza w Kentucky, a rolnicy pamiętali, jak je uprawiać. Rząd postanowił więc szybko odbudować produkcję.
Co pokazuje film?
Film opowiada historię konopi od starożytności, pokazuje, jak wysiewać, zbierać i roszonić łodygi, oraz przekonuje, że uprawa to patriotyczny obowiązek. Według transkryptu w 1942 roku zebrano w USA ok. 14 tys. akrów konopi włóknistych, a cel na 1943 rok wyznaczono na 50 tys. akrów konopi nasiennych, które miały dać materiał siewny na dalszą rozbudowę upraw.
Rolnicy uprawiający konopie dostawali specjalne pozwolenia, a państwo finansowało budowę zakładów do przerobu łodyg. W uprawy zaangażowano m.in. Kentucky i stany Środkowego Zachodu.
Ironia historii
W 1937 roku Kongres uchwalił Marihuana Tax Act, który obłożył obrót konopiami takimi opłatami i formalnościami, że uprawa niemal ustała. Pięć lat później ten sam rząd kręcił film zachęcający do siewu. Przez dziesięciolecia po wojnie władze USA podobno nie przyznawały się do istnienia filmu. Szerzej znany stał się dopiero w latach 80. i 90., gdy jego kopie odnaleźli działacze konopni.
Co było potem?
Po wojnie dostawy włókien z Azji wróciły, pojawiły się włókna syntetyczne, a zakłady przerobu konopi zamknięto. W latach 70. konopie trafiły w USA do najbardziej restrykcyjnej kategorii substancji kontrolowanych. Uprawa konopi przemysłowych wróciła tam na dobre dopiero z ustawą rolną (Farm Bill) z 2018 roku. Nie tylko Amerykanie sięgnęli w czasie wojny po konopie – podobną broszurę wydano w Niemczech. Opisujemy ją w tekście „Die lustige Hanffibel”.
Mit czy fakt?
| Twierdzenie | Werdykt |
|---|---|
| Rząd USA zachęcał do uprawy konopi w czasie wojny | Fakt |
| Film „Hemp for Victory” był przez lata ukrywany | Częściowo – mało znany, odkryty na nowo w latach 80. |
| Konopie z kampanii służyły do produkcji marihuany | Mit – chodziło o włókno i nasiona |
Źródła
- Hemp for Victory, U.S. Department of Agriculture, 1942 – katalog National Archives (domena publiczna).
- Transkrypt filmu – DrugLibrary.org
- Hash Marihuana & Hemp Museum – Hemp for Victory